{"id":20376,"date":"2025-07-22T08:56:29","date_gmt":"2025-07-22T06:56:29","guid":{"rendered":"https:\/\/citeni.udc.es\/?p=20376"},"modified":"2025-10-17T15:01:12","modified_gmt":"2025-10-17T13:01:12","slug":"publicado-en-applied-energy-un-estudo-con-participacion-do-citeni-sobre-tecnoloxias-de-almacenamento-enerxetico-a-grande-escala","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/citeni.udc.es\/gl\/publicado-en-applied-energy-un-estudo-con-participacion-do-citeni-sobre-tecnoloxias-de-almacenamento-enerxetico-a-grande-escala\/","title":{"rendered":"Publicado en Applied Energy un estudo con participaci\u00f3n do CITENI sobre tecnolox\u00edas de almacenamento enerx\u00e9tico a grande escala"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\n
\n \n Persoal investigador do Centro de Investigaci\u00f3n en Tecnolox\u00edas Navais e Industriais (CITENI) e do Campus Industrial de Ferrol, en colaboraci\u00f3n con outros grupos da Universidade da Coru\u00f1a e a Universidade de Xa\u00e9n, desenvolveu un estudo que compara tecnolox\u00edas de almacenamento enerx\u00e9tico a grande escala. Publicado en Applied Energy, o traballo ofrece unha ferramenta pr\u00e1ctica para decidir con criterios de sustentabilidade e eficiencia que sistemas son m\u00e1is adecuados para impulsar a transici\u00f3n enerx\u00e9tica cara a fontes renovables <\/span>\n <\/div>\n \n \n \t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Nun escenario enerx\u00e9tico onde a incorporaci\u00f3n de fontes renovables medra con rapidez, asegurar unha subministraci\u00f3n el\u00e9ctrica constante e estable converteuse nun reto prioritario. Tecnolox\u00edas como a solar ou a e\u00f3lica, a\u00ednda que limpas, son intermitentes, polo que o almacenamento enerx\u00e9tico<\/strong> perf\u00edlase como clave para xestionar a demanda, evitar desequilibrios na rede e apoiar situaci\u00f3ns cr\u00edticas<\/strong>. <\/p>

Neste contexto, un novo estudo publicado na revista cient\u00edfica Applied Energy<\/em> presenta un modelo de avaliaci\u00f3n comparativa para valorar a sustentabilidade integral de distintas tecnolox\u00edas de almacenamento a grande escala. O traballo foi desenvolvido con participaci\u00f3n do Centro de Investigaci\u00f3n en Tecnolox\u00edas Navais e Industriais (CITENI)<\/strong> do Campus Industrial de Ferrol<\/strong> e do Centro de Innovaci\u00f3n Tecnol\u00f3xica en Edificaci\u00f3n e Enxe\u00f1er\u00eda Civil (<\/strong>CITEEC) <\/strong>da Universidade da Coru\u00f1a (UDC)<\/strong>, en colaboraci\u00f3n coa Universidade de Xa\u00e9n (UJA)<\/strong>. <\/p>

Unha ferramenta para tomar decisi\u00f3ns sostibles<\/strong><\/p>

O artigo, titulado \u201cA comparative sustainability assessment of several grid energy storage technologies\u201d<\/a>, prop\u00f3n unha metodolox\u00eda baseada en MIVES <\/strong>(Modelo Integrado de Valor para unha Avaliaci\u00f3n Sostible<\/strong>, unha t\u00e9cnica de decisi\u00f3n multicriterio) e simulaci\u00f3ns de Monte Carlo<\/strong> (algoritmo computacional que utiliza mostraxes aleatorias e repetidas para estimar resultados en situaci\u00f3ns con alta incerteza) para avaliar seis tecnolox\u00edas de almacenamento el\u00e9ctrico a grande escala.<\/p>

Este enfoque permite integrar variables cuantitativas<\/strong> (como emisi\u00f3ns ou custos) e cualitativas <\/strong>(como impacto visual ou risco de accidentes), e ponderalas de forma transparente. Deste xeito, o modelo ofrece unha clasificaci\u00f3n robusta das tecnolox\u00edas, \u00fatil para quen te\u00f1a que tomar decisi\u00f3ns sobre investimentos ou pol\u00edticas p\u00fablicas neste \u00e1mbito. <\/p>

Cales son as tecnolox\u00edas m\u00e1is sostibles?<\/strong><\/p>

Segundo os resultados ningunha tecnolox\u00eda destaca como a mellor en todas as dimensi\u00f3ns, pero si se identifican tres <\/strong>alternativas cun comportamento equilibrado<\/strong>: o almacenamento hidroel\u00e9ctrico por bombeo<\/strong> (Pumped Hydro Energy Storage – PHES<\/strong>), o almacenamento de enerx\u00eda en aire l\u00edquido<\/strong> (Liquid Air Energy Storage – LAES<\/strong>) e as bater\u00edas de fluxo redox de vanadio<\/strong> (Vanadium Redox Flow Battery – VRFB<\/strong>). Estas sit\u00faanse na cabeza, a\u00ednda que cada unha sobresae nun aspecto: PHES no t\u00e9cnico-econ\u00f3mico, LAES no ambiental e VRFB no social. <\/p>

PHES <\/strong>\u00e9 unha tecnolox\u00eda consolidada que utiliza dous encoros situados a diferentes alturas. En per\u00edodos de baixa demanda el\u00e9ctrica, consome enerx\u00eda para bombear auga cara ao nivel superior. Cando a demanda aumenta, a auga lib\u00e9rase cara ao nivel inferior e acciona turbinas hidroel\u00e9ctricas que xeran electricidade. Da mesma maneira, LAES <\/strong>arrefr\u00eda aire ata licualo e almac\u00e9nao; cando a demanda el\u00e9ctrica aumenta, este qu\u00e9ntase e ao expandirse acciona turbinas xeradoras de electricidade. As VRFB <\/strong>almacenan enerx\u00eda en soluci\u00f3ns l\u00edquidas de vanadio en diferentes estados qu\u00edmicos. Estas soluci\u00f3ns circulan a trav\u00e9s dunha cela electroqu\u00edmica onde te\u00f1en lugar reacciones redox <\/em>\u2014procesos en que unhas substancias ga\u00f1an electr\u00f3ns (reduci\u00f3n) e outras os perden (oxidaci\u00f3n)\u2014 que permiten cargar e descargar a bater\u00eda. Esta tipolox\u00eda de bater\u00edas salienta pola s\u00faa seguridade operativa e a s\u00faa capacidade para almacenar enerx\u00eda de forma eficiente e a grande escala. <\/p>

Nunha posici\u00f3n intermedia<\/strong> sit\u00faanse as bater\u00edas de sodio-xofre<\/strong> (NaSB<\/strong>): almacenan enerx\u00eda mediante unha reacci\u00f3n qu\u00edmica entre o sodio e o xofre a temperaturas elevadas; e o sistema de almacenamento por aire comprimido<\/strong> (CAES<\/strong>): comprime aire en c\u00e1maras subterr\u00e1neas para posteriormente liberalo e que, ao expandirse, acciona unha turbina que xera electricidade. Ambas as tecnolox\u00edas presentan certas limitaci\u00f3ns, como maiores requisitos de infraestrutura (CAES) e peor desempe\u00f1o a nivel econ\u00f3mico e t\u00e9cnico (NaSB). <\/p>

Pola s\u00faa banda, o almacenamento de hidr\u00f3xeno<\/strong> (HES<\/strong>) converte electricidade en hidr\u00f3xeno mediante electr\u00f3lise, almac\u00e9nao e v\u00f3lveo transformar en electricidade a trav\u00e9s de pilas de combustible. A\u00ednda que ten potencial a longo prazo, actualmente presenta unha baixa eficiencia enerx\u00e9tica, altos custos e unha menor madurez tecnol\u00f3xica, o que o sit\u00faa como a opci\u00f3n menos sostible na an\u00e1lise. <\/p>

Estabilidade para unha rede baseada en renovables<\/strong><\/p>

Ademais de facilitar a integraci\u00f3n de enerx\u00edas renovables, os sistemas de almacenamento poden desempe\u00f1ar un papel chave para manter o equilibrio do sistema el\u00e9ctrico<\/strong>. Algunhas tecnolox\u00edas, como PHES, CAES ou LAES, achegan inercia rotacional<\/strong> \u2014unha propiedade de certos equipos electromec\u00e1nicos que axuda a estabilizar a frecuencia da rede cando hai variaci\u00f3ns s\u00fabitas na xeraci\u00f3n ou o consumo\u2014. Tam\u00e9n poden ser \u00fatiles para o arranque seguro da rede tras fallos completos do sistema, o que se co\u00f1ece como “black start<\/strong>“. <\/p>

Estas funci\u00f3ns complementarias, co\u00f1ecidas como servizos auxiliares, son cada vez m\u00e1is valoradas polos operadores de rede, sobre todo en sistemas el\u00e9ctricos con alta penetraci\u00f3n de enerx\u00edas renovables. Dispo\u00f1er de tecnolox\u00edas capaces de ofreceren este apoio contrib\u00fae a que a subministraci\u00f3n el\u00e9ctrica sexa m\u00e1is continuo e seguro, mesmo en escenarios con forte variabilidade da xeraci\u00f3n ou a demanda. <\/p>

Investigaci\u00f3n con selo galego e andaluz<\/strong><\/p>

O estudo foi desenvolvido por persoal investigador da Universidade da Coru\u00f1a <\/strong>(UDC) e a Universidade de Xa\u00e9n<\/strong> (UJA). Por parte da UDC, asinan o traballo Juan Jos\u00e9 Cartelle<\/strong>, membro do Grupo de Enxe\u00f1ar\u00eda Mixto<\/strong> (GEM) e adscrito ao Centro de Investigaci\u00f3n en Tecnolox\u00edas Navais e Industriais<\/strong> (CITENI); Mar\u00eda del Pilar de la Cruz<\/strong>, vinculada ao Campus Industrial de Ferrol<\/strong>; Alfredo del Ca\u00f1o Gochi<\/strong>, investigador do Centro de Innovaci\u00f3n Tecnol\u00f3xica en Edificaci\u00f3n e Enxe\u00f1ar\u00eda Civil<\/strong> (CITEEC), ambos do Grupo de Enxe\u00f1ar\u00eda e Direcci\u00f3n de Proxectos<\/strong>; e Manuel Lara, antigo profesor da Escola Polit\u00e9cnica de Enxe\u00f1ar\u00eda de Ferrol<\/strong> (EPEF). Desde a UJA participa Roque Aguado<\/strong>, do Departamento de Enxe\u00f1ar\u00eda El\u00e9ctrica da Escola Polit\u00e9cnica Superior de Linares<\/strong> (EPSL). <\/p>

Un paso hacia la transici\u00f3n energ\u00e9tica<\/strong><\/p>

Ademais de presentar unha clasificaci\u00f3n \u00fatil de tecnolox\u00edas existentes, o estudo tam\u00e9n sinala limitaci\u00f3ns (como a falta de datos sociais precisos ou a necesidade de incorporar m\u00e1is indicadores ambientais) e prop\u00f3n v\u00edas de desenvolvemento futuro. Unha das s\u00faas recomendaci\u00f3ns \u00e9 a creaci\u00f3n de pol\u00edticas p\u00fablicas que prioricen tecnolox\u00edas con mellor desempe\u00f1o ambiental e social, non s\u00f3 t\u00e9cnico-econ\u00f3mico. Entre as medidas suxeridas incl\u00faense subvenci\u00f3ns para recompensar as tecnolox\u00edas m\u00e1is sostibles; cr\u00e9ditos en condici\u00f3ns preferentes, para financiar a baixo custo tecnolox\u00edas prometedoras, pero con menor madurez; e incentivos fiscais, como deduci\u00f3ns ou exenci\u00f3ns impositivas, que fomenten o investimento nunha almacenaxe enerx\u00e9tica sostible. <\/p>

Este tipo de an\u00e1lise, concl\u00faen os autores, \u00e9 esencial para avanzarmos cara a unha transici\u00f3n enerx\u00e9tica m\u00e1is xusta, sostible e segura, especialmente en contextos onde manter a continuidade da subministraci\u00f3n el\u00e9ctrica \u00e9 tan importante como xerar enerx\u00eda limpa.<\/p>

<\/p>

Referencia:
\u201cA comparative sustainability assessment of several grid energy storage technologies\u201d. Applied Energy – Volume 396.<\/em>
https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.apenergy.2025.126248<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Persoal investigador do Centro de Investigaci\u00f3n en Tecnolox\u00edas Navais e Industriais (CITENI) e do Campus Industrial de Ferrol, en colaboraci\u00f3n con outros grupos da Universidade da Coru\u00f1a e a Universidade de Xa\u00e9n, desenvolveu un estudo que compara tecnolox\u00edas de almacenamento enerx\u00e9tico a grande escala. Publicado en Applied Energy, o traballo ofrece unha ferramenta pr\u00e1ctica para […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":20380,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_vp_format_video_url":"","_vp_image_focal_point":[],"footnotes":""},"categories":[96],"tags":[],"class_list":["post-20376","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-novas"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t