{"id":21015,"date":"2026-02-24T09:24:00","date_gmt":"2026-02-24T08:24:00","guid":{"rendered":"https:\/\/citeni.udc.es\/?p=21015"},"modified":"2026-02-25T10:44:52","modified_gmt":"2026-02-25T09:44:52","slug":"o-citeni-estuda-os-desafios-ambientais-e-operativos-da-descarbonizacion-maritima","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/citeni.udc.es\/gl\/o-citeni-estuda-os-desafios-ambientais-e-operativos-da-descarbonizacion-maritima\/","title":{"rendered":"O CITENI estuda os desaf\u00edos ambientais e operativos da descarbonizaci\u00f3n mar\u00edtima"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\n
\n \n Un programa de doutoramento industrial do CITENI estuda a transici\u00f3n enerx\u00e9tica no transporte mar\u00edtimo. O investigador Jos\u00e9 Miguel Mah\u00eda, membro do grupo INGEN, analiza na s\u00faa tese non s\u00f3 a eficiencia dalg\u00fans combustibles alternativos, como o metano, o metanol, o amon\u00edaco e o hidr\u00f3xeno, sen\u00f3n tam\u00e9n os riscos que implican a bordo. <\/span>\n <\/div>\n \n \n \t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

A Coru\u00f1a, 9 de febreiro de 2026. – <\/b>O transporte mar\u00edtimo atravesa un momento decisivo. Responsable de aproximadamente o 3 % das emisi\u00f3ns globais de gases de efecto invernadoiro, o sector est\u00e1 chamado a reducir de maneira significativa a s\u00faa pegada clim\u00e1tica nas pr\u00f3ximas d\u00e9cadas. Para iso, est\u00e1n a incorporarse novos combustibles alternativos que permiten diminu\u00edr as emisi\u00f3ns de CO\u2082 e outros contaminantes, a\u00ednda que a s\u00faa implementaci\u00f3n presenta desaf\u00edos t\u00e9cnicos e de seguridade que requiren an\u00e1lises detalladas.<\/p>

Para estudar estes retos, o Grupo de Enxe\u00f1ar\u00eda Enerx\u00e9tica<\/strong> (INGEN) do Centro de Investigaci\u00f3n en Tecnolox\u00edas Navais e Industriais <\/strong>(CITENI), con sede no Campus Industrial de Ferrol<\/strong>, analizou de forma integral o comportamento de distintos combustibles alternativos \u2014metano, metanol, amon\u00edaco e hidr\u00f3xeno\u2014 desde a perspectiva da eficiencia enerx\u00e9tica, as emisi\u00f3ns contaminantes e os riscos operativos.<\/p>

O grupo desenvolve a s\u00faa actividade investigadora na Escola T\u00e9cnica Superior de N\u00e1utica e M\u00e1quinas<\/strong> (ETSNM) da Universidade da Coru\u00f1a<\/strong> (UDC). Entre os seus membros at\u00f3pase Jos\u00e9 Miguel Mah\u00eda<\/strong>, cuxa tese investiga a descarbonizaci\u00f3n mar\u00edtima a trav\u00e9s dun doutoramento industrial en colaboraci\u00f3n con CT Ingenieros<\/strong>.<\/p>

M\u00e1is al\u00e1 do CO\u2082: o problema das emisi\u00f3ns invisibles<\/strong><\/p>

O traballo, que se desenvolveu conxuntamente coa Escola Superior N\u00e1utica Infante D. Henrique de Lisboa<\/strong> durante unha estad\u00eda internacional do investigador, ampl\u00eda a an\u00e1lise sobre o impacto ambiental dos combustibles alternativos no transporte mar\u00edtimo.<\/p>

Un dos principais resultados do estudo \u00e9 que a descarbonizaci\u00f3n non pode medirse unicamente en termos de di\u00f3xido de carbono. A\u00ednda que combustibles como o amon\u00edaco ou o hidr\u00f3xeno non emiten CO\u2082 durante a s\u00faa combusti\u00f3n, si poden xerar \u00f3xidos de nitr\u00f3xeno<\/strong> (NO\u2093), gases responsables da chuvia \u00e1cida e de impactos negativos sobre a sa\u00fade e os ecosistemas.<\/p>

A investigaci\u00f3n demostra que, sen tecnolox\u00edas de control adecuadas, estas emisi\u00f3ns poden ser elevadas. Entre esas tecnolox\u00edas destaca o sistema de SCR (Selective Catalytic Reduction ou reduci\u00f3n catal\u00edtica selectiva)<\/strong>, un dispositivo instalado nos sistemas de escape que transforma os NO\u2093 en nitr\u00f3xeno e vapor de auga mediante unha reacci\u00f3n qu\u00edmica coa axuda dun catalizador. En ausencia destes sistemas, combustibles neutros en carbono poden seguir tendo un impacto ambiental significativo.<\/p>

\u201cSer neutro en CO\u2082 non significa ser completamente inocuo\u201d, explica Mah\u00eda. \u201cSe non se controlan outros contaminantes, podemos substitu\u00edr un problema por outro\u201d.<\/p>

Como se mide a eficiencia dun buque?<\/strong><\/p>

Para avaliar o impacto real de cada combustible, o equipo aplicou varios indicadores utilizados pola Organizaci\u00f3n Mar\u00edtima Internacional (OMI). Entre eles at\u00f3panse o EEDI (Energy Efficiency Design Index)<\/strong>, que mide a eficiencia enerx\u00e9tica do dese\u00f1o dun buque; o EEOI (Energy Efficiency Operational Indicator)<\/strong>, que aval\u00eda o seu rendemento en operaci\u00f3n; e o CII (Carbon Intensity Indicator)<\/strong>, que clasifica a intensidade das emisi\u00f3ns de carbono dos barcos en funci\u00f3n da s\u00faa actividade.<\/p>

Ademais, incorporouse a an\u00e1lise econ\u00f3mica das emisi\u00f3ns baixo o sistema de comercio de emisi\u00f3ns da Uni\u00f3n Europea (EU ETS)<\/strong>, que establece un custo por tonelada de CO\u2082 emitida.<\/p>

Os resultados mostran que o metano <\/strong>ofrece actualmente o equilibrio m\u00e1is s\u00f3lido entre a reduci\u00f3n de emisi\u00f3ns e a viabilidade t\u00e9cnica, con descensos das emisi\u00f3ns de CO\u2082 superiores ao 30 % respecto aos combustibles tradicionais. O metanol <\/strong>presenta un comportamento intermedio e elimina as emisi\u00f3ns de xofre. En cambio, a\u00ednda que o amon\u00edaco <\/strong>e o hidr\u00f3xeno <\/strong>eliminan o CO\u2082, requiren medidas adicionais para controlar os NO\u2093 e unha maior adaptaci\u00f3n tecnol\u00f3xica.<\/p>

Seguridade a bordo: un factor determinante<\/strong><\/p>

M\u00e1is al\u00f3 do impacto ambiental, a investigaci\u00f3n analiza tam\u00e9n os riscos asociados a fugas, incendios e explosi\u00f3ns. Cada combustible presenta un perfil distinto.<\/p>

O metano <\/strong>implica riscos t\u00e9rmicos en caso de incendio, pero con baixa toxicidade. O metanol <\/strong>mantense estable a temperatura ambiente e o seu comportamento en caso de fuga \u00e9 m\u00e1is predicible, a\u00ednda que, ao mesturarse con auga en determinadas proporci\u00f3ns, pode seguir mantendo a s\u00faa capacidade de combusti\u00f3n. O amon\u00edaco <\/strong>salienta pola s\u00faa alta toxicidade: unha fuga pode xerar nubes perigosas capaces de desprazarse varios quil\u00f3metros, con efectos graves para a tripulaci\u00f3n e a contorna. O hidr\u00f3xeno, pola s\u00faa banda, presenta o maior risco en termos de explosividade. \u00c9 extremadamente inflamable, e pode entrar en ignici\u00f3n por si mesmo baixo determinadas condici\u00f3ns e xerar detonaci\u00f3ns violentas en espazos confinados como salas de m\u00e1quinas ou compartimentos t\u00e9cnicos.<\/p>

\u201cA sustentabilidade non pode medirse s\u00f3 en toneladas de CO\u2082 evitadas\u201d, sinala Mah\u00eda. \u201cA seguridade da tripulaci\u00f3n e a adaptaci\u00f3n dos buques \u00e1s caracter\u00edsticas de cada combustible son igual de importantes para que a transici\u00f3n enerx\u00e9tica sexa viable\u201d.<\/p>

Adaptaci\u00f3n tecnol\u00f3xica e regulaci\u00f3n internacional<\/strong><\/p>

As conclusi\u00f3ns apuntan a que o metano e o metanol poden desempe\u00f1ar un papel relevante como combustibles de transici\u00f3n, mentres que o hidr\u00f3xeno e o amon\u00edaco requiren un maior desenvolvemento tecnol\u00f3xico, melloras nos sistemas de almacenamento e ventilaci\u00f3n, e unha evoluci\u00f3n do marco normativo internacional.<\/p>

Os resultados subli\u00f1an ademais a necesidade de desenvolver mecanismos reguladores m\u00e1is amplos, que non s\u00f3 penalicen as emisi\u00f3ns de CO\u2082, sen\u00f3n que tam\u00e9n incorporen de maneira efectiva outros contaminantes como os NO\u2093, para evitar que a descarbonizaci\u00f3n derive en novos problemas ambientais.<\/p>

Publicaci\u00f3ns cient\u00edficas e colaboraci\u00f3n internacional<\/strong><\/p>

Esta li\u00f1a de traballo deu lugar a d\u00faas publicaci\u00f3ns recentes en revistas cient\u00edficas internacionais do grupo MDPI. A primeira, publicada en Gases<\/em><\/strong>, leva por t\u00edtulo \u201cImpact of Alternative Fuels on IMO Indicators<\/strong><\/a>\u201d e est\u00e1 asinada por Jos\u00e9 Miguel Mah\u00eda<\/strong> e os directores da s\u00faa tese, Ignacio Arias<\/strong> e Manuel Romero<\/strong>. Nela anal\u00edzase como os combustibles alternativos infl\u00faen nos principais indicadores ambientais da Organizaci\u00f3n Mar\u00edtima Internacional (OMI), mediante a avaliaci\u00f3n tanto da eficiencia enerx\u00e9tica como das emisi\u00f3ns e os actuais baleiros reguladores.<\/p>

A segunda investigaci\u00f3n publicouse en Energies<\/em> <\/strong>baixo o t\u00edtulo \u201cAnalysis About the Leaks and Explosions of Alternative Fuels<\/strong><\/a>\u201d. Este traballo, froito dunha colaboraci\u00f3n internacional, conta ademais coa participaci\u00f3n de Sandrina Pereira<\/strong>, da Escola Superior N\u00e1utica Infante D. Henrique de Lisboa<\/strong>, e c\u00e9ntrase no comportamento t\u00e9rmico destes combustibles e nos riscos asociados a fugas e explosi\u00f3ns.<\/p>

Ambos os dous estudos reforzan a li\u00f1a de investigaci\u00f3n do grupo INGEN do CITENI, ao achegar ferramentas cient\u00edficas para avanzar cara a un transporte mar\u00edtimo descarbonizado, pero tam\u00e9n ambientalmente responsable e seguro.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Un programa de doutoramento industrial do CITENI estuda a transici\u00f3n enerx\u00e9tica no transporte mar\u00edtimo. O investigador Jos\u00e9 Miguel Mah\u00eda, membro do grupo INGEN, analiza na s\u00faa tese non s\u00f3 a eficiencia dalg\u00fans combustibles alternativos, como o metano, o metanol, o amon\u00edaco e o hidr\u00f3xeno, sen\u00f3n tam\u00e9n os riscos que implican a bordo. <\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":21010,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_vp_format_video_url":"","_vp_image_focal_point":{"x":0.68000000000000005,"y":0.32000000000000001},"footnotes":""},"categories":[96],"tags":[],"class_list":["post-21015","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-novas"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t